Przyczyny trądziku
Dotychczas medycyna nie określiła jednej przyczyny trądziku, tak samo jak nie możemy mówić o jednym leku, który pomoże nam się z nim uporać. Znamy natomiast szereg czynników wywołujących trądzik.
ZATKANE PORY SKÓRNE
Trądzik zaczyna rozwijać się w miejscu, gdzie nastąpiło zablokowanie porów skóry lub mieszków włosowych. Pierwotnie powstaje zaskórnik, który składa się z obumarłych komórek oraz łoju. Następnie przekształca się on w zainfekowaną, zapalną krostę. Za zablokowanie porów skóry odpowiadają gruczoły łojowe, które charakteryzują się wzmożoną aktywnością. Aktywność gruczołów łojowych spowodowana jest testosteronem – dlatego pierwsze objawy trądziku obserwujemy najczęściej w okresie dojrzewania. Po zatkaniu porów skóry gruczoły łojowe nadal wydzielają łój, jednak nie znajduje on ujścia, zbiera się zatem poniżej blokady, powodując zaskórniki, pryszcze i krosty trądzikowe.
HORMONY
Za głównego winowajce powstawania trądziku uważa się testosteron. Rozpoczyna on swoją wzmożoną aktywność w okresie dojrzewania – to on powoduje, że gruczoły łojowe wytwarzają i wydzielają łój. U niektórych osób można zaobserwować zbyt dużą wrażliwość gruczołów łojowych na testosteron, co powoduje wzmożoną produkcję łoju. Ponadto testosteron przyczynia się do nadmiernej lepkości komórek wyścielających układ wydalniczy, sklejając je ze sobą i powodując w ten sposób zatykanie się porów skórnych. Dlatego u osób z trądzikiem nie stwierdza się podwyższonych stężeń testosteronu, a jedynie obserwuje nadwrażliwość na ten hormon.
Trądzik jest też często objawem innych chorób o podłożu hormonalnym np. endometriozy lub torbielowatości jajnika.
LEKI
Trądzik stanowi efekt uboczny działania niektórych leków. Do grupy tej można zaliczyć: hormonalne środki antykoncepcyjne – zwłaszcza zawierające tylko progesteron, kortykosteroidy, niektóre antybiotyki oraz leki przeciwpadaczkowe.
CZYNNIKI DZIEDZICZNE
Prawdopodobieństwo zachorowania na trądzik rośnie, jeżeli jedno z rodziców też cierpiało na trądzik. Jeżeli mieli go obydwoje, jest niemal pewne, że również dziecko będzie się z nim zmagać. Uznaje się, że czynniki genetyczne mogą hamować wykształcenie się przez mieszki włosowe odporności na trądzik. Na przykład przedstawiciele rasy kaukaskiej są bardziej narażeni na wystąpienie trądziku niż mieszkańcy Afryki czy Azji.
BAKTERIE
W łoju występują bakterie Propionibacterium acnes. Jeżeli por skórny jest zatkany, łój nie znajduje ujścia, a bakterie nadmiernie się mnożą – co powoduje stan zapalny i trądzik.
CZYNNIKI ZAOSTRZAJĄCE TRĄDZIK
a) stres i silne emocje, zwłaszcza negatywne typu zdenerwowanie, smutek, gniew oraz ich nadmiar
b) cykl menstruacyjny, zaostrzenie objawów przed miesiączką oraz w trakcie, spowodowany zmianami hormonalnymi i towarzyszącą im wrażliwością na testosteron
c) odżywianie, zwłaszcza spożycie migdałów, cukru, sera, musztardy, papryki, mąki pszennej, mleka
d) wyciskanie niedojrzałych pryszczy, nacisk wywierany na wykwit podczas wyciskania, może spowodować przemieszczanie się łoju i bakterii do niższych partii skóry, co powoduje powstanie torbieli i blizn.
e) oleje spożywcze, zwłaszcza jeżeli wejdą w bezpośredni kontakt z podatną skórą – np podczas smażenia w kuchni
f) tłuste kosmetyki i szampony, zwłaszcza pachnące żele, woski, środki rozprostowujące, powodują trądzik zwłaszcza na skórze sąsiadującej z linią włosów – czoło, szyja – lub dotykanej przez włosy, podobne działanie mogą powodować środki chroniące przed słońcem
g) wilgotność i pocenie się, pocenie wywołuje nawodnienie i obrzęk w obrębie istniejących zaczopowań
h) ubranie, tkaniny, poprzez ciągły ucisk, zwłaszcza ramiączek od biustonosza, kołnierzyków, pasów do pończoch, opasek do włosów, trądzik mogą też powodować tkaniny, które nie pozwalają skórze oddychać